sobota, 19 sierpnia 2017


Zmorsznik czerwony (Stictoleptura rubra)

Gromada: Owady
Rząd: chrząszcze
Rodzina: kózkowate

  • Wielkość: do 20 mm.
  • Wstępowanie: leśne polany, czasami w ogrodach na kwiatach, zwalone pnie.
  • Pożywienie: owady dorosłe żywią się pyłkami, nektarem i częściami kwiatów, larwy – drewnem obumarłych drzew iglastych.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Samica składa jaja w martwych pniach drzew iglastych. Larwy drążą w drewnie chodniki. Rozwój trwa około dwóch lat. Przechodzą przeobrażenie w kolebce poczwarkowej i jako dorosłe chrząszcze wychodzą na zewnątrz.
  • Samica ma pokrywy i przedplecze czerwonawe. Samiec (na zdjęciu), pokrywy żółte, a przedplecze czarne.

 

Na podstawie:
Roland Gerstmeier - "Chrząszcze"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"

zdjęcia: ja

piątek, 18 sierpnia 2017


Złotooki (Chrysopa sp.)

Gromada: Owady
Rząd: sieciarki
Rodzina: złotookowate

  • W Polsce żyje około 20 gatunków złotooków, które bardzo ciężko odróżnić.
  • Rozpiętość skrzydeł: do 30 mm.
  • Wstępowanie: ogrody, obrzeża lasów, pola i łąki.
  • Pożywienie: owady dorosłe i larwy żywią mszycami i jajami owadów.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Samica składa jajeczka na długich nitkach (zwanych stylikami), przyczepionych do roślin, dzięki temu nie są one dostępne dla drobnych drapieżników. Larwy przeobrażają się w oprzędach, które przyczepione np. do liścia zwisają swobodnie w powietrzu. Zimują owady dorosłe, często w naszych budynkach. Zmieniają wtedy kolor z zielonego na brązowy.
  • Larwy w celu zamaskowania się przyczepiają wyssane mszyce do swojego ciała.

 

Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania 

zdjęcia: ja

czwartek, 17 sierpnia 2017


Tygrzyk paskowany (Argiope bruennichi)

Gromada: Pajęczaki
Rząd: pajaki
Rodzina: krzyżakowate

  • Długość ciała (bez odnóży): samica do 25 mm, samiec 5-7 mm.
  • Wstępowanie: suche i wilgotne łąki, nieużytki, ogrody i pola.
  • Pożywienie: różne owady, głównie większe jak koniki polne, ważki czy motyle.
  • Rozmnażanie: w ciepłe, letnie dni, samiec szarpie sieć samicy wysyłając w ten sposób specjalne sygnały. Zazwyczaj samiec po kopulacji, albo jeszcze w trakcie, jest zjadany przez samicę. Samica buduje kokon i składa w nim około 400 jajeczek. Kokon ma kształt dzbanuszkowaty z charakterystycznym wieczkiem. Małe tygrzyki wylęgają się jesienią, ale zimują w kokonie i opuszczają go dopiero wiosną. Osobniki dorosłe giną wraz z jesiennymi przymrozkami.
  • Młode pajączki przemieszczają się wraz z prądami powietrznymi, za pomocą wypuszczonej nici pajęczej, ale nie robią tego jesienią (babie lato), tylko wiosną. Całe kokony mogą być też przenoszone przez wylewające wiosną rzeki.
młoda samica i tzw stabilimentum
  • Sieć tygrzyka paskowanego zawiera tzw. stabilimentum, czyli zygzakowaty wzór biegnący przez środek sieci. Przypuszcza się, że jest to wzmocnienie sieci albo sygnał dla ptaków by omijały sieć (pająk zachowuje sieć, a ptak nie musi czyścić piór), lub służy do zamaskowania, ukrycia pająka siedzącego w środku sieci. Stabilimentum odbija promienie ultrafioletowe przyciągające owady, może więc służyć do przywabiania owadów do sieci.
  • Tygrzyk należy do tych pająków, którego szczękoczułki mogą przebić ludzką skórę. Ukąszenie przez tygrzyka porównywalne jest do ukąszenia szerszenia. Powoduje duży ból i może spowodować opuchliznę, (chyba, że wystąpi reakcja alergiczna). Jest jednak pająkiem bardzo łagodnym, a ukąszenie jest mało prawdopodobne.

 
samica 

Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Pająki"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
"Przyroda Polska" lipiec 2014 roku, lipiec 2016 roku

zdjęcia: ja

środa, 16 sierpnia 2017


Biedronka siedmiokropka (Coccinella septempunctata)


Gromada: Owady 
Rząd: chrząszcze
Rodzina: biedronkowate

  • Długość ciała: do 8 mm.
  • Wstępowanie: na polach, ogrodach, lasach, wszędzie liczna, najpospolitsza polska biedronka.
  • Pożywienie: mszyce i czerwce. Larwy biedronki również są drapieżne i zjadają mszyce i czerwce.
larwa                                                                                                                                                                        poczwarka
  • Rozmnażanie: przechodzi przeobrażenie zupełne. Samica składa żółte jaja, które przylegają do siebie, tworząc skupiska. Z jaj wylęgają się larwy, które są bardzo szybkie i zwinne i po czterokrotnym linieniu przeobrażają się w owada dorosłego. Biedronka po opuszczeniu poczwarki jest żółta, czerwona staje się nieco później. Zimuje owad dorosły pod kamieniami i korą drzew, wśród traw czy mchu.
  • Zaniepokojona biedronka udaje martwą. Wzięta na rękę wydziela żółty płyn, który ma odstraszać intruzów.
  • Ze względu na zjadanie mszyc – do 60 sztuk dziennie, uważana jest za bardzo pożytecznego owada.

 
imago

Na podstawie:
Roland Gerstmeier - "Chrząszcze"
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania 

zdjęcia: ja

poniedziałek, 14 sierpnia 2017


Odorek zieleniak (Palomena prasina)

Gromada: Owady 
Rząd: pluskwiaki różnoskrzydłe
Rodzina: tarczówkowate

  • Długość ciała: do 14 mm.
  • Wstępowanie: ogrody, parki, na krzewach i drzewach.
  • Pożywienie: wysysa sok z różnych roślin i owoców, na skutek czego owoce nabierają charakterystycznego, nieprzyjemnego zapachu.
młoda postać larwalna

postać larwalna
  • Rozmnażanie: przechodzi przeobrażenie niezupełne. Samica składa wczesnym latem jaja na liściach, z których wylęgają się larwy. Przez osłonę jaj prześwitują czerwone oczy małych odorków. Larwy przechodzą pięć wylinek i stają się dorosłymi owadami, które zimują w szczelinach kory lub w opadłych liściach.
  • Odorki w czasie zagrożenia wydzielają nieprzyjemnie pachnącą wydzielinę, co w bardzo rzadkich przypadkach może wywołać reakcję alergiczną.
  • Jesienią gdy liście zmieniają kolor, odorki również zmieniają swój kolor na czerwonobrązowy. Po hibernacji odzyskują swój zielony kolor.
imago




Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania 

zdjęcia i filmik: ja

niedziela, 13 sierpnia 2017


Trzmiel ziemny (Bombus terrestris)

Gromada: Owady 
Rząd: błonkówki
Rodzina: pszczołowate

  • Długość ciała: do 28 mm.
  • Wstępowanie: ogrody, parki, lasy, wszędzie tam gdzie są kwiaty, często na kotkach wierzb.
  • Pożywienie: nektar i pyłek kwiatowy.

  • Rozmnażanie: przechodzi przeobrażenie zupełne. Matka wiosną zakłada gniazdo pod ziemią, często w norach gryzoni. Z jaj lęgną się larwy zwane czerwiami. Larwy przepoczwarzają się w kokonie. Najpierw pojawiają się robotnice, a pod koniec lata samce i młode królowe. Loty godowe odbywają się jesienią. Zapłodnione samice zimują w ściółce, mchu lub pod ziemią. Tylko one przeżywają zimę, reszta koloni ginie.
  • Trzmiele nie produkują miodu tylko nakrop. Nie nadaje się on do spożycia bo może zawierać pyłki z roślin trujących. Mają dłuższy języczek, mogą więc zapylać rośliny niedostępne dla pszczół. Robotnica trzmiela w ciągu dnia odwiedza dwa razy więcej kwiatów niż robotnica pszczoły. Latają również przy niższej temperaturze niż pszczoły, nawet przy mżawce czy silniejszym wietrze. Samce nie dbają o gniazdo, zbierają nektar tylko dla własnych potrzeb, często nocują na kwiatach zamiast w gnieździe.
  • Nie są agresywne. Żądlą bardzo rzadko. Oczywiście żądlą tylko samice.

 



Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania
"Przyroda Polska" październik 2012 roku

zdjęcia i filmik: ja

sobota, 12 sierpnia 2017


Wstężyk gajowy (Cepaea nemoralis)

Gromada: Ślimaki 
Rząd: trzonkooczne
Rodzina: ślimakowate

  • Średnica muszli: do 25 mm.
  • Wstępowanie: ogrody, parki, cmentarze, wśród krzewów i kwiatów.
  • Pożywienie: materia organiczna, tkanka roślin, liście ziół i krzewów.
  • Wstężyk gajowy ma ciemną wargę otaczającą otwór muszli. Zimuje w ściółce, zamakając otwór muszli epifragmą – błoniastą strukturą.
  • Wstężyki gajowe są jadalne, ale rzadko spożywane przez ludzi ze względu na niewielkie rozmiary.


Na podstawie:
"Przyroda Polska" luty 2011 roku
Internet

zdjęcia: ja

środa, 9 sierpnia 2017


Bzyg prążkowany (Episyrphus balteatus)

Gromada: Owady 
Rząd: muchówki
Rodzina: bzygowate

  • Długość ciała: do 12 mm.
  • Wstępowanie: obrzeża lasów, parki i ogrody, bardzo chętnie zalatuje do kwiatów.
  • Pożywienie: nektar kwiatów, soki roślin. Larwy są drapieżne, żywią się mszycami, które nakłuwają haczykami gębowymi, odrywają od rośliny i wysysają.
  • Rozmnażanie: przechodzi przeobrażenie zupełne. Samica składa jaja w pobliżu mszyc. Larwy nie maja nóg, oczu, a głowa jest bardzo zredukowana. W ciągu roku występuje kilka pokoleń bzyga.
  • Wszystkie bzygi doskonale latają. Potrafią zawisnąć niemal w jednym miejscu, zerwać się nagle, odlecieć, by po chwili powrócić na poprzednie miejsce.


Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"

zdjęcia: ja

poniedziałek, 7 sierpnia 2017


Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha)

Gromada: Owady 
Rząd: chrząszcze
Rodzina: poświętnikowate (dawniej żukowate)

  • Długość ciała: do 30 mm.
  • Wstępowanie: najczęściej lasy liściaste i ich obrzeża, parki, ogrody.
  • Pożywienie: liście drzew, korzenie drzew i roślin. Pędraki odżywiają się młodymi korzeniami drzew, krzewów i roślin.
  • Rozmnażanie: przechodzi przeobrażenie zupełne. W maju samica składa w ziemi jaja. Po sześciu tygodniach wylęgają się z nich larwy  zwane pędrakami. Rozwój larwy trwa około czterech lat. Przepoczwarza się również w ziemi. Dorosłe owady wylęgają się już wczesną jesienią, ale na powierzchnie wychodzą dopiero w maju następnego roku.
imago
  • Chrabąszcz majowy jest szkodnikiem. Pojawia się licznie co cztery lata. Dorosłe chrząszcze wyrządzają duże szkody, mogą ogołocić drzewa z liści. Larwy żywiące się korzeniami, mogą wyrządzić szkody w roślinach uprawnych, szkółkach i uprawach leśnych.

 


Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
Roland Gerstmeier - "Chrząszcze"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania
"Przyroda Polska" maj 2010 roku

zdjęcie: ja

niedziela, 6 sierpnia 2017


Rusałka pawik (Inachis io)

Gromada: Owady 
Rząd: motyle 
Rodzina: rusałkowate

  • Rozpiętość skrzydeł: 50-60 mm.
  • Wstępowanie: wszędzie gdzie są rośliny nektarodajne – ogrody, łąki, polany, parki, tereny ruderalne itp.
  • Pożywienie: nektar kwiatów, krzewów i drzew. Gąsienice żywią się liśćmi pokrzywy i chmielu.
    motyl na latrii

  • Rozmnażanie: owady pojawiają się wczesną wiosną. Samica składa jaja na spodnią stronę roślin żywicielskich gąsienicy. Rusałka pawik przechodzi przeobrażenie zupełne. Z jaj wylęgają się czarne gąsienice pokryte kolcami, które żyją gromadnie w oprzędach. Gąsienica przepoczwarza się w owada dorosłego, który zimuje.
imago

 imago                                                                                                                                                                           spód skrzydeł

motyl na bratku

motyl na latrii


Na podstawie:
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
David Carter - "Motyle"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania 

zdjęcia i filmiki: ja