wtorek, 17 lipca 2018

Nerkosz smugoskrzydły (Nephrotoma quadrifaria)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Muchówki (Diptera)
Rodzina: Koziułkowate (Tipulidae)
Rodzaj: Nephrotoma         
Gatunek: Nerkosz smugoskrzydły (Nephrotoma quadrifaria)

  • Długość ciała: 12 - 15 mm.
  • Występowanie: lasy, ogrody, parki – w zacienionych miejscach.
  • Pożywienie: nektar. Larwy żyją w glebie i żywią się korzenie roślin.
  • Okres występowania imago: od maja do sierpnia.
  • Samica ma odwłok zakończony pokładełkiem. Odwłok samca jest tępo zakończony. Często mylone są z komarami.



Na podstawie:
Internet

zdjęcia: ja

piątek, 13 lipca 2018

Kosarz pospolity (Phalangium opilio)



Gromada: Pajęczaki (Arachnida)
Rząd: Kosarze (Opiliones)
Rodzina: Phalangiidae
Rodzaj: Phalangium          
Gatunek: Kosarz pospolity (Phalangium opilio)

  • Długość ciała: 7 - 10 mm. Rozpiętość odnóży: około 150 mm. Najdłuższa jest druga para odnóży: około 50 mm.
  • Występowanie: łąki, lasy, ogrody, na murach czy innych budowlach.
  • Pożywienie: martwe i żywe owady, dżdżownice, nagie ślimaki, pająki i inne kosarze. Również rozkładające się części roślin czy odchody. Kosarze pożerają ofiary, pociąwszy je za pomocą szczękoczułków. Są aktywne głównie nocą.
  • Rozmnażanie: samce mają prącia, a samice iglaste pokładełko służące do składania jaj (jedno i drugie to rzadkość w świecie pajęczaków). Samica składa jaja w szczelinach gleby lub pod kamieniami czy skałami. Jaja zimują. Młode kosarze wylęgają się wiosną i po kilkukrotnym linieniu osiągają dojrzałość płciową.
  • Okres występowania imago: cykl życiowy kosarza trwa około roku.
  • Kosarze nie są pająkami! Mają tylko jedną parę oczu, nie maja kądziołków przędnych (nie budują sieci) i nie mają gruczołów jadowych.
  • Zagrożony kosarz wydziela odstraszającą woń o zapachu kwasu octowego. Może również odrzucać nogi, które później odrastają. Noga przez pewien czas podryguje, co odwraca uwagę napastnika. Kosarz może przeżyć mając tylko cztery odnóża, musi jednak zachować przynajmniej jedną nogę drugiej pary, która służy mu jako narząd dotyku.


Na podstawie:
Radomir Jaskuła - "Atlas owadów i pajęczaków Polski"
Robert Pucek - "Tajemnice polskiej przyrody"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania

zdjęcia: ja

wtorek, 10 lipca 2018

Obnażacz kopciuszek (Arge pagana)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Błonkoskrzydłe (Hymenoptera)
Rodzina: Obnażaczowate (Argidae)
Rodzaj: Arge                     
Gatunek: Obnażacz kopciuszek (Arge pagana)

  • Długość ciała: 6 - 10 mm.
  • Występowanie: ogrody, łąki, parki.
  • Pożywienie: nektar i pyłek. Larwy żerują na różach.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Rujka odbywa się wiosną i wczesnym latem. Samica nacina łodygę róży "piłką", która znajduje się na odwłoku i składa jaja do łodygi. Larwy żerują na liściach, później schodzą z róż i budują w oprzędzie kokon. Występują dwa pokolenia w ciągu roku, (rzadko trzy).


Na podstawie:
Internet

zdjęcia: ja

sobota, 7 lipca 2018

Rusałka osetnik (Vanessa cardui)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Motyle (Lepidoptera)
Rodzina: Rusałkowate (Nymphalidae)
Rodzaj: Vanessa                 
Gatunek: Rusałka osetnik (Vanessa cardui)

  • Rozpiętość skrzydeł: 50 - 64 mm.
  • Występowanie: pola, łąki, miedze, ogrody.
  • Pożywienie: gąsienice żerują na pokrzywach, ostach, ostrożniach i na popłochu. Motyle dorosłe odżywiają się nektarem.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. W maju (czasami w kwietniu) przylatują pierwsze motyle z południa Europy i północnej Afryki. Samica składa jaja na roślinach żywicielskich gąsienic. Występują dwie generacji w ciągu roku. Część drugiej generacji jesienią wraca na południe, pozostałe motyle nie przeżywają zimy.
  • Okres występowania imago: od kwietnia do października.
  • Rusałka osetnik wyrusza z północnej Afryki (skraje pustyni Sahary) i dociera aż do koła podbiegunowego. Motyle migrują prawie po całej kuli ziemskiej.
  • Rusałka osetnik często szybuje, z rzadka poruszając skrzydłami.

 

Na podstawie:
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
David Carter - "Motyle"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
Krzysztof Pabis - "Atlas owadów i pajęczaków Polski"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania

zdjęcia: ja

czwartek, 21 czerwca 2018

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Stonkowate (Chrysomelidae)
Rodzaj: Leptinotarsa         
Gatunek: Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

  • Długość ciała: 6 – 15 mm.
  • Występowanie: na całym świecie, na polach i w ogrodach.
  • Pożywienie: głównie liście ziemniaków. Żeruje też na roślinach z rodziny psiankowatych w tym na liściach pomidora i bakłażana.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Samica składa setki, a nawet tysiące jaja na spodniej stronie liści. Larwy linieją trzykrotnie. Dorosłe larwy przepoczwarzają się w ziemi. Owad dorosły wylęga po około dwóch - trzech tygodniach. Wydaje dwa pokolenia w ciągu roku. Zimuje imago zagrzebane w ziemi na głębokości 10-30 cm.
  • Okres występowania imago: cały rok.
  • Stonka ziemniaczana jest szkodnikiem. W przypadku dużej inwazji, mogą spustoszyć pola ziemniaków.
  • Kolebką stonki jest zachodnia Ameryka Płn. Do Polski dotarła po II wojnie światowej. Z powodu braku wrogów naturalnych szybko się rozmnożyła. Ostatnio niektóre chrząszcze z rodziny biegaczowatych i niektóre szarańczaki zaczęły żywić się larwami stonki. Stonkę jedzą również bażanty i szpaki.
  • Mroźna zima sprzyja przeżyciu stonki. W wyższych temperaturach przetrwają choroby bakteryjne i grzybicze, którym ulegają stonki.



Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Atlas owadów
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Robert J. Dzwonkowski - "Poznajemy owady"
Roland Gerstmeier - "Chrząszcze"
Radomir Jaskuła - "Atlas owadów i pajęczaków Polski"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Piotr Chohura – "Mam ogród"

zdjęcia: ja

sobota, 16 czerwca 2018

Skakun arlekinowy (Salticus scenicus)



Gromada: Pajęczaki (Arachnida)
Rząd: Pająki (Araneae)
Rodzina: Skakunowate (Salticidae)
Rodzaj: Salticus                 
Gatunek: Skakun arlekinowy (Salticus scenicus)

  • Długość ciała: 5 - 8 mm.
  • Występowanie: wnętrza budynków i ich zewnętrzne elementy, pniach, w miejscach nasłonecznionych i suchych.
  • Pożywienie: drobne stawonogi.
  • Rozmnażanie: samce mają długie szczękoczułki, które podczas tańca godowego rozstawiają na boki. Taniec składa się z serii podskoków i zwrotów. Taniec ma przekonać samicę, że samiec nie jest potencjalnym daniem tylko partnerem oraz ma upewnić pająki, że należą do tego samego gatunku. Po kopulacji samica składa jaja w kokonie, którym się opiekuje. Po wykluciu się młodych pajączków, samica pilnuje ich aż do osiągnięcia samodzielności, co następuje po drugim linieniu. Dojrzałość płciową osiągają po przezimowaniu.
  • Okres występowania: cały rok.
  • Skakun arlekinowy ma doskonale rozwinięty wzrok. Może wypatrzeć zdobycz z dużej odległości – nawet dwóch i pół metra. Skrada się do niej i skacze na nią, zabezpieczywszy się przedtem przyczepioną do podłoża nicią asekuracyjną.
  • Skakany potrafią skoczyć na odległość 20 cm.
  • Skakun arlekinowy potrafi wodzić wzrokiem za człowiekiem, psem czy kotem, który znajduje się w pobliżu.
  • Skakunowate (Salticidae) są najliczniejszą na świecie rodzina pająków – ponad 4000 gatunków.




Na podstawie:
Heiko Bellmann - "Pająki"
Radomir Jaskuła - "Atlas owadów i pajęczaków Polski"
Noel Tait - "Owady i pajęczaki"
Barbara Taylor, Jen Green, John Farndon - "Świat owadów"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania
Robert Pucek - "Tajemnice polskiej przyrody"
Arkadiusz Stępień, Maciej Kędzia – "Przyroda Polska" grudzień 2013

zdjęcia i filmik: ja

poniedziałek, 11 czerwca 2018

Kobyliczka pniowa (Rhagio scolopaceus)


Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Muchówki (Diptera)
Rodzina: Kobyliczkowate (Rhagionidae)
Rodzaj: Rhagio
Gatunek: Kobyliczka pniowa (Rhagio scolopaceus)

  • Długość ciała: 8 – 16 mm.
  • Występowanie: w lasach, na ich obrzeżach, na polanach, parkach i ogrodach. Często siada na pniach i leżących kłodach głową w dół.
  • Pożywienie: nektar, spadź, wyciekający sok z drzew. Atakuje też mniejsze owady. Larwy są drapieżne żywią się różnymi owadami i ich larwami oraz dżdżownicami.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Samica składa jaja w ziemi lub w martwy drewnie. Larwy żyją w glebie. Kobyliczka pniowa zimuje w postaci larwalnej.
  • Okres występowania imago: od maja do września.

Na podstawie:
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Heiko Bellmann - "Atlas owadów"

zdjęcia: ja

poniedziałek, 4 czerwca 2018

Długoskrzydlak sierposz (Phaneroptera falcata)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Prostoskrzydłe (Orthoptera)
Rodzina: Pasikonikowate (Tettigoniidae)
Rodzaj: Phaneroptera
Gatunek: Długoskrzydlak sierposz (Phaneroptera falcata)

  • Długość ciała: 12 – 18 mm.
  • Występowanie: murawy kserotermiczne, łąki, zarośla, lasy, wrzosowiska, ogrody.
  • Pożywienie: głownie różne rośliny. Rzadziej małe owady.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie niezupełne. Samiec wydaje dźwięki, które wabią samice. Po kopulacji samica składa do tkanki liścia jaja, które zimują. Wiosną wylęgają się larwy.
  • Okres występowania imago: od czerwca do października.
  • Samica na końcu odwłoka ma wygięte pokładełko, a samiec szczypcowate przysadki odwłokowe.
  • Długoskrzydlak dzięki narządom tympanalnym słyszy dźwięki wydawane przez nietoperze. Pomaga mu to w ucieczce przed tymi ssakami.


Na podstawie:
Grzegorz Tończyk - "Atlas owadów i pajęczaków Polski"
Internet

zdjęcia: ja

czwartek, 31 maja 2018

Strzępotek ruczajnik (Coenonympha pamphilus)



Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Motyle (Lepidoptera)
Rodzina: Rusałkowate (Nymphalidae)
Rodzaj: Coenonympha
Gatunek: Strzępotek ruczajnik (Coenonympha pamphilus)

  • Rozpiętość skrzydeł: 24 – 35 mm.
  • Występowanie: łąki, ogrody, parki, polne drogi.
  • Pożywienie: nektar. Gąsienice żerują na trawach.
  • Rozmnażanie: przeobrażenie zupełne. Samce spotykają się na niewielkiej przestrzeni i walczą o dominacje. Samice krążą wokół nich w charakterystyczny sposób –tzw. lot Lolity. Po kopulacji samica składa jaja pojedynczo, często na suchych źdźbłach traw. Gąsienice żerują głównie nocą. Występują dwa lub trzy pokolenia w ciągu roku. Zimują gąsienice w ściółce.
  • Okres występowania imago: od kwietnia do października

 

Na podstawie:
Jiri Zahradnik - "Przewodnik owady"
Rośliny i zwierzęta cz. 3, klucz do rozpoznawania
Marcin Sielezniew i Izabela Dziekańska - "Przyroda Polska" wrzesień 2015

zdjęcia: ja